TẦM NHÌN THẾ KỶ CỦA HỒ CHÍ MINH: VÌ SAO LỊCH SỬ GỌI TÊN ĐẠI TƯỚNG VÕ NGUYÊN GIÁP?

Trong lịch sử quân sự thế giới, hiếm có một vị Tổng tư lệnh nào bắt đầu sự nghiệp cầm quân từ bục giảng như Đại tướng Võ Nguyên Giáp. Việc Chủ tịch Hồ Chí Minh giao phó sinh mệnh của Đội Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân (tiền thân của Quân đội Nhân dân Việt Nam) cho một thầy giáo dạy sử – một người chưa từng trải qua bất kỳ trường lớp đào tạo quân sự chính quy nào – từng là một dấu hỏi lớn đối với giới quan sát quốc tế. Tuy nhiên, dưới lăng kính của nhãn quan chính trị và nghệ thuật "dụng nhân" kiệt xuất, sự lựa chọn đó của Chủ tịch Hồ Chí Minh không phải là sự sắp đặt ngẫu nhiên của thời cuộc, mà là một quyết định mang tầm nhìn thế kỷ.

Có ba luận điểm cốt lõi để lý giải sự lựa chọn vĩ đại này:

Thứ nhất: Chiều sâu chiến lược của một người Thầy giáo Lịch sử

Chủ tịch Hồ Chí Minh hiểu thấu đáo nguyên lý: Chiến tranh của Việt Nam không phải là chiến tranh viễn chinh, mà là Chiến tranh Nhân dân. Để lãnh đạo một cuộc chiến như vậy, người chỉ huy không chỉ cần biết kỹ năng bắn súng hay sa bàn chiến thuật, mà phải am tường gốc rễ linh hồn dân tộc.

Võ Nguyên Giáp là một giáo viên Lịch sử. Ông không chỉ yêu và trân trọng những trang sử hào hùng, mà quan trọng hơn, ông thấu hiểu quy luật sinh tồn của dân tộc Việt Nam. Ông nắm rõ địa hình đất nước, hiểu sâu sắc nghệ thuật "lấy đoản binh đánh trường trận", "lấy ít địch nhiều", "lấy chí nhân thay cường bạo" của các bậc tiền nhân như Trần Hưng Đạo, Nguyễn Trãi, Quang Trung. Chính nền tảng lịch sử ấy đã giúp Võ Nguyên Giáp ý thức được rằng: Sức mạnh vô địch không nằm ở hỏa lực vũ khí, mà nằm ở sức mạnh của lòng dân. Tình yêu nước vô bờ bến và lòng tự tôn dân tộc đã được vị Thầy giáo ấy chuyển hóa thành một thứ vũ khí sắc bén, giúp ông xây dựng nên một đội quân "từ nhân dân mà ra, vì nhân dân mà chiến đấu".

Thứ hai: Sự đắc dụng của Tư duy quân sự phi giáo điều

Trong nghệ thuật cầm quân, nếu đem quân đội Việt Nam trang bị thô sơ ra đánh theo đúng bài bản chiến thuật, giáo trình quân sự của các học viện phương Tây (như Saint-Cyr của Pháp hay West Point của Mỹ), chúng ta nắm chắc phần thất bại. Bởi lẽ, học thuyết quân sự phương Tây dựa trên nền tảng của hỏa lực mạnh, hậu cần khổng lồ và sức mạnh không quân – những thứ mà nước Việt Nam non trẻ hoàn toàn yếu thế.

Việc Võ Nguyên Giáp chưa từng qua các trường đào tạo quân sự chính quy hóa ra lại là một lợi thế chiến lược tuyệt đối. Ông không bị trói buộc bởi những tư duy quân sự giáo điều, rập khuôn có sẵn trong sách vở. Thay vào đó, ông tự học, tự đúc rút và sáng tạo ra một học thuyết quân sự vô tiền khoáng hậu: Nghệ thuật chiến tranh bất đối xứng. Ông dùng tư duy linh hoạt, tính toán sắc sảo để vô hiệu hóa mọi học thuyết kinh điển của đối phương.

Đỉnh cao của tư duy độc lập và phi giáo điều này chính là quyết định thay đổi phương châm tác chiến từ "Đánh nhanh, thắng nhanh" sang "Đánh chắc, tiến chắc" ngay sát giờ G tại chiến dịch Điện Biên Phủ. Một vị tướng được đào tạo bài bản có thể sẽ mù quáng tuân theo kế hoạch đã định sẵn, nhưng Võ Nguyên Giáp – với tư duy độc lập và trách nhiệm tối thượng với sinh mạng binh sĩ – đã dám thay đổi để làm nên chiến thắng xoay chuyển cục diện thế giới. Ông không chỉ đánh bại các vị tướng tài danh của Pháp và Mỹ bằng mưu lược, mà còn đánh bại họ bằng sự phi truyền thống đến mức không thể đoán định.

Thứ ba: Nghệ thuật dụng nhân và sự giao hòa của hai Vĩ nhân

Sự vĩ đại của lịch sử nằm ở chỗ những con người mang sứ mệnh thời đại luôn nhận ra nhau. Chủ tịch Hồ Chí Minh là bậc thầy trong nghệ thuật "dụng nhân như dụng mộc". Người nhìn thấy ở Võ Nguyên Giáp không chỉ là sự thông minh, trí nhớ siêu phàm hay lòng yêu nước, mà còn là chữ "Nhẫn" (sự điềm tĩnh, nhẫn nại) và chữ "Công" ("Dĩ công vi thượng" - đặt lợi ích quốc gia lên trên hết) – những tố chất cốt lõi của một vị Tướng soái.

Trước khi diễn ra chiến dịch Điện Biên Phủ, Bác Hồ giao toàn quyền cho tướng Giáp với lời căn dặn lịch sử: "Trận này rất quan trọng, phải đánh cho thắng. Chắc thắng mới đánh, không chắc thắng không đánh... Tướng quân tại ngoại, giao cho chú toàn quyền quyết định". Đó là đỉnh cao của sự tin tưởng. Cơ duyên lịch sử đã tạo ra một sự kết hợp nhuần nhuyễn đến kỳ diệu: Một Lãnh tụ tối cao vạch ra đường lối chiến lược tài tình, và một Vị Đại tướng thiên tài hiện thực hóa đường lối ấy trên chiến trường. Hai vĩ nhân đã hòa làm một với nhịp đập của dân tộc, cùng nhau đưa con thuyền Việt Nam vượt qua những khúc cua hiểm nghèo nhất để hồi sinh mạnh mẽ.

KẾT LUẬN: BẢN LĨNH CỦA MỘT ĐẠI TƯỚNG NHÂN DÂN

Đại tướng Võ Nguyên Giáp không chỉ là người đứng đầu Quân đội Nhân dân Việt Nam dưới ngọn cờ bách chiến bách thắng của Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh, mà ông còn là biểu tượng của tinh thần quật cường Việt Nam.

Xuyên suốt hai thế kỷ, từ khi nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa chập chững ra đời cho đến khi ca khúc khải hoàn thống nhất đất nước, Võ Nguyên Giáp đã để lại dấu ấn đậm nét trong cả hai cuộc kháng chiến vĩ đại chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ. Ông trực tiếp đứng mũi chịu sào ở những trận đánh mang tính "sống còn" của quốc gia. Những đối thủ từng thất bại dưới tay ông, từ các vị tướng lĩnh sừng sỏ của Pháp đến Mỹ, đều phải ngả mũ cúi chào và thừa nhận ông là một thiên tài chiến lược.

Đại tướng Võ Nguyên Giáp không chỉ là một vị tướng huyền thoại trong trái tim hàng triệu người dân Việt Nam, mà còn bước vào đền đài của những danh tướng kiệt xuất nhất mọi thời đại trong lịch sử quân sự thế giới. Sự vĩ đại của ông đã vĩnh viễn chứng minh rằng: Quyết định chọn mặt gửi vàng của Chủ tịch Hồ Chí Minh năm xưa là một tầm nhìn thấu suốt vượt thời đại.

Tác giả :  Chu Đức Thuận