LỊCH SỬ LÀ HỒN CỐT QUỐC GIA: TỪ DÃ TÂM ĐỒNG HÓA CỦA NGOẠI BANG ĐẾN NGUY CƠ TỰ XÓA BỎ CHÍNH MÌNH

Có mấy ai thấu hiểu được tận cùng sự tàn khốc của những cuộc chiến tranh xâm lược? Kẻ thù khi nhòm ngó nước ta, cái chúng muốn cướp không chỉ là đất đai, nhân lực hay sản vật, mà mục tiêu tối thượng của chúng là xóa sổ căn tính dân tộc. Khi chiếm được Giang Sơn, việc đầu tiên quân giặc làm là đục chữ trên bia đá, đốt sạch sách vở từ vỡ lòng đến sách thánh hiền, nhằm triệt tiêu gốc rễ văn hóa để dân ta "mất sử". Một dân tộc không biết mình là ai, không nhớ tổ tiên mình oai hùng thế nào, sẽ tự động cúi đầu làm nô lệ mà không còn ý chí khôi phục non sông.

1. Dã tâm diệt sử của ngoại bang: Cuộc chiến không khói súng

Nhìn lại quá khứ, dã tâm này chưa bao giờ được che giấu. Trong cuộc xâm lược Đại Việt đầu thế kỷ 15, hoàng đế nhà Minh là Minh Thành Tổ (Chu Đệ) đã hạ một mật chỉ rợn người cho tướng Trương Phụ: "Một mảnh giấy, một nửa con chữ cũng không được để lại. Thấy bia đá thì đập vỡ, thấy sách vở thì đốt sạch."

Hậu quả là vô số tinh hoa học thuật, sử liệu của dân tộc ta bị thiêu rụi hoặc cướp về phương Bắc. Những bộ kỳ thư kiệt xuất như Binh Thư Yếu Lược hay Vạn Kiếp Tông Bí Truyền Thư của Hưng Đạo Đại Vương Trần Quốc Tuấn, cùng hàng loạt tác phẩm y học, địa lý, văn học thời Lý - Trần đã vĩnh viễn thất truyền hoặc chịu chung số phận nằm lại nơi đất khách. Chúng ta đã phải cắn răng xây dựng lại lịch sử từ những mảnh vỡ, từ những câu chuyện truyền miệng trong dân gian.

2. Cuộc chiến ngôn từ và sự đánh tráo khái niệm của "Đại Hán"

Khi xưa, các nhà chính trị Hoa Hạ cổ đại đã dùng chính thứ vũ khí "văn tự" để sửa đổi lịch sử của Việt tộc, làm suy giảm niềm tự hào của con cháu đời sau. Thuyết Đại Hán luôn tự coi mình là trung tâm (Trung Hoa), miệt thị các dân tộc xung quanh là "Nam Man, Bắc Địch".

• Quốc hiệu Xích Quỷ: Ít ai nhớ sự tích sông Nguồn, núi Thái là kinh đô đầu tiên của nhà nước Xích Quỷ. Chữ "Quỷ" trong cội nguồn vốn mang bộ thủ mang ý nghĩa là sự phòng bị, biết giữ mình và linh thiêng. Nhưng các học giả phương Bắc đã gán ghép bằng chữ Hán, viết dưới bộ "quỷ" mang nghĩa là ma quỷ (ác quỷ đỏ), khiến hậu thế đôi khi e ngại, không dám tự hào khi nhắc tới quốc hiệu thuở hồng hoang của Tổ tiên.

• Chữ "Việt" (越): Vốn là hình tượng một dân tộc có nền văn minh lúa nước rực rỡ, mang biểu tượng Rồng Tiên, lại bị diễn giải thành "lưỡi búa" (bộ Tẩu và chữ Tuất) hay mang hàm ý "những kẻ vượt Trường Giang lưu vong xuống phương Nam".

• Văn minh và Phát minh: Khoa học lịch sử hiện đại ngày càng bóc tách được nhiều sự thật: Con cháu Việt tộc chính là những chủ nhân cốt lõi tạo nên nền văn minh rực rỡ ở phía Nam sông Dương Tử. Ít ai biết rằng, trước khi Thái Luân (nhà Hán) được ghi nhận là người phát minh ra giấy, người Việt cổ đã biết chế tạo ra Mật hương chỉ (giấy làm từ vỏ cây trầm hương/cây thụ ở Giao Chỉ) dai, bền và thơm đến mức các triều đại phương Bắc phải bắt cống nạp liên tục. Những sự thật này đã bị vùi lấp dưới lớp bụi mờ của lịch sử do kẻ thắng cuộc viết lại.

3. Tiếng vọng Lĩnh Nam và Hào khí vạn đời của Bách Việt

Chính sự "quên sử" và mạo nhận đã khiến nhiều người Việt Nam hiện nay không biết đến cội nguồn vĩ đại của mình. Chúng ta quên mất những vị thủ lĩnh Âu Cơ và Lạc Long Quân đã quy tụ sức mạnh, thống nhất hàng trăm bộ tộc Bách Việt lập nên nhà nước Xích Quỷ, để rồi thủ lĩnh tộc Lạc Việt tiếp nối lập nên nhà nước Văn Lang rực rỡ thời đại đồ đồng.

Khí phách Lĩnh Nam chưa bao giờ chịu khuất phục. Dưới ngọn cờ của Hai Bà Trưng, không chỉ có vùng Giao Chỉ, mà cả 65 thành trì khắp vùng Lĩnh Nam đều nhất tề tụ nghĩa. Đại đế Động Đình Lĩnh Nam uy danh hiển hách. Những nữ tướng kiệt xuất như Phật Nguyệt, Thánh Thiên, Bát Nàn, Lê Chân đã bao phen đánh cho quân Hán tơi bời hoa lá. Mã Viện – Phục Ba tướng quân vĩ đại của nhà Hán – đã phải chật vật, gian luân đến mức phò mã Lương Tùng phải dâng biểu lên Hán Quang Vũ Đế vạch tội Mã Viện vì những tổn thất nặng nề ở Giao Chỉ.

Ngày nay, thế hệ trẻ chỉ biết láng máng đến danh xưng "Hai Bà Trưng" mà không thấu được Vua Bà oanh liệt ra sao. Thậm chí, không mấy ai biết rằng ngay trên đất Lưỡng Quảng (Trung Quốc) ngày nay, dân chúng vẫn lập đền thờ Hai Bà cùng các nữ tướng của Bà. Khí tiết ấy khiến cả kẻ thù cũng phải cúi đầu kính sợ.

4. Chủ nghĩa hư vô lịch sử: Bài học nhãn tiền từ sự sụp đổ của Liên Xô

Kẻ thù xưa dùng lửa để đốt sử, nhưng nguy hiểm thay, chính chúng ta ngày nay đang tự buông bỏ lịch sử. Tấm gương từ sự sụp đổ của Liên bang Xô Viết vẫn còn nóng hổi.

Đảng Cộng sản Liên Xô từng đánh bại cỗ máy chiến tranh khổng lồ của Phát xít Đức, nhưng lại sụp đổ từ bên trong. Nguyên nhân cốt lõi? Bắt đầu từ những đại hội giữa thế kỷ 20, những thế hệ lãnh đạo kế cận đã tự tay "xét lại lịch sử", bôi nhọ lãnh tụ vĩ đại, phỉ báng những anh hùng Vệ quốc. Hiện tượng này được gọi là "Chủ nghĩa hư vô lịch sử". Khi niềm tin vào quá khứ sụp đổ, hệ tư tưởng tan vỡ. Những "đứa con" của sự xét lại ấy đã ký giấy giải thể Liên bang, cấm Đảng hoạt động, kích động ly khai. Và hãy nhìn xem, những quốc gia anh em từng chung chiến hào bảo vệ Moscow năm xưa, giờ đây đang chĩa đại bác vào nhau vì những mâu thuẫn được kích động bởi việc chối bỏ lịch sử chung.

5. Hiện tại của chúng ta: Sự thờ ơ đáng sợ

Sẽ ra sao nếu ngày sau cái dân tộc này, các em học sinh bước vào đời với cái đầu trống rỗng về lịch sử nước nhà? Chúng ta đang dạy con cháu gác sử qua một bên, coi đó là môn học phụ, môn học khó nhớ với những con số khô khan.

Hậu quả của việc "mù sử" vô cùng tàn khốc:

• Trung Quốc dễ dàng đưa "đường lưỡi bò" hoặc các yếu tố văn hóa của họ thâm nhập vào giới trẻ. Thậm chí có những lúc, sử nước ta lại bị nhận nhầm thành một phần của sử nước họ.

• Những người trẻ không rành rọt lịch sử, sau này lớn lên, gia nhập bộ máy nhà nước, làm cán bộ ở các vị trí cấp cao, sẽ thiếu đi cái "phông văn hóa" và bản lĩnh chính trị.

• Họ sẽ dễ dàng bị các thế lực thù địch tiêm nhiễm, dẫn đến việc xét lại lịch sử, phỉ báng tiền nhân, bôi nhọ những anh hùng đã đổ máu cho thời đại chúng ta.

"Lịch sử là bài học, là kinh nghiệm, là lời răn, là tiếng lòng của người xưa. Lịch sử là hiện hữu trong sách vở, là kiến thức của nhân loại."

Những câu chuyện lịch sử không chỉ là sự kiện khô khan. Đó là những lời đối đáp chừng mực, là kỳ ngộ của tạo hóa, là duyên phận của nhân sinh, là huyết lệ của tiền nhân. Ngày sau, người ta chép lại, chắt lọc, gìn giữ và kể cho nhau nghe để làm chiếc la bàn định hướng cuộc đời.

Khi đọc sử, có những giai thoại khiến người ta tâm đắc mà khắc sâu vào tâm khảm; có những thảm kịch khiến người ta khiếp hãi mà cảnh tỉnh; có những sai lầm khiến người ta sợ sệt mà tự răn mình. Càng soi mình vào lịch sử, con người ta càng thấy khôn ngoan hơn, hoàn thiện hơn. Sự kiện lịch sử dù chấn động thế nào, qua sự gạn lọc của thời gian, cũng đọng lại thành những lời vàng ngọc, thành khuôn mẫu của sự công bằng cho muôn đời sau.

Trí tuệ con người đôi khi hẹp hòi như ao tù nước đọng, nhưng nhờ có lịch sử, nó có thể vươn rộng ra tận góc bể chân trời, nhìn thấu vạn vật trong trẻo như băng mỏng, lại bao dung như biển cả mênh mang. Dù mỗi người có cách hiểu, cách nghĩ khác nhau, nhưng rốt cuộc, tiền nhân vẫn để lại một di sản khổng lồ. Gìn giữ lịch sử không chỉ là bảo vệ bài học của cá nhân hay nền tảng của xã hội, mà đó chính là bảo vệ thành lũy sống còn của toàn bộ dân tộc này trước những sóng gió của thời đại.

Tác giả :  Chu Đức Thuận