Trong cái trật tự ngàn đời của tạo hóa, phàm là giống loài nào nặn ra được giọt máu của mình thì cũng phải trầy da tróc vẩy mà cắn cỏ, tha rơm xây tổ, rồi mớm từng con sâu, ngụm nước để duy trì nòi giống. Thế nhưng, tạo hóa đôi khi cũng thật trớ trêu và đầy tính trào phúng khi dung túng cho một ngoại lệ mang tên: Tu Hú – một kiệt tác của nghệ thuật ký sinh, một hình mẫu “khởi nghiệp không đồng” tàn nhẫn và trơ trẽn bậc nhất trong thế giới tự nhiên.
Người ta hay ca ngợi tình mẫu tử thiêng liêng, nhưng với các bà mẹ tu hú, thiên chức ấy lại được vận hành bằng một quy trình lừa đảo và cướp bóc vô cùng tinh vi. Thay vì phải nai lưng đi nhặt nhạnh từng nhành cây ngọn cỏ, tu hú mái chọn cách "outsource" (thuê ngoài) toàn bộ khâu ấp trứng và nuôi con. Mục tiêu của chúng? Những tổ chim chích bé nhỏ, ngoan ngoãn và ngây thơ.
Nhưng bỉ ổi thay, trước khi ký gửi núm ruột của mình, tu hú mẹ không bao giờ quên đớp gọn một quả trứng của gia chủ. Cứ gọi đó là chút "phí dịch vụ" hay "bữa sáng tẩm bổ" đi! Một sự đánh tráo hoàn hảo: trứng của kẻ đi đẻ mướn chễm chệ nằm đó, giống đến mức đôi vợ chồng nhà chích ngu ngốc vẫn ngày đêm ủ ấp kẻ thù của chính dòng giống mình bằng tất cả sự tận tụy đáng thương.
Cái thứ gen di truyền máu lạnh của loài tu hú quả thực không thể đùa được! Con tu hú non luôn có đặc quyền nở trước. Và khi vừa chui ra khỏi vỏ, đỏ hỏn, mù lòa, điếng tai nhức óc, việc đầu tiên cái sinh linh bé bỏng ấy làm không phải là ngoác mồm đòi ăn, mà là vận dụng toàn bộ sức lực để... làm một cuộc tàn sát.
Nó tàn nhẫn hích gieo những quả trứng chim chích – tức là những đứa con ruột của ân nhân đang ngày đêm ấp ủ nó – rơi vỡ nát dưới đáy tổ. Nó tiêu diệt mọi đối thủ cạnh tranh từ trong trứng nước để độc quyền hưởng thụ toàn bộ nguồn viện trợ ít ỏi mà đôi vợ chồng nhà chích vắt kiệt sức lực mang về. Đó là thứ triết lý sinh tồn dã man, đạp lên xác kẻ khác để no bụng mình.
Nhờ được bú mớm bằng sự dối trá và máu của bầy con nhà chích, tu hú non phình to như một khối u ác tính. Chỉ chưa đầy một tháng, thân hình hộ pháp của nó lấp kín chiếc tổ, đè ngửa cả cha mẹ nuôi – những kẻ tiều tụy, xác xơ vì ảo tưởng đang nuôi dưỡng đứa con cưng.
Và rồi, điều gì đến cũng phải đến. Khi đã đủ lông đủ cánh, nó đập cánh vút bay. Không một tiếng hót tạ từ, không một cái ngoái đầu thương xót. Một sự đoạn tuyệt lạnh lùng đến sởn gai ốc. Thậm chí, nếu đó là một con mái, nó lại tiếp tục vác cái kịch bản trơ trẽn của mẹ nó đi gieo rắc bi kịch cho những tổ chim khác. Một hệ sinh thái vô ơn được vận hành khép kín và hoàn mỹ!
Nghĩ chuyện chim, lại xót xa ngẫm chuyện người. Thật nực cười và bi đát làm sao, khi cái đặc tính đốn mạt của loài lông vũ ấy lại đang được "cosplay" xuất sắc bởi một nhóm người không hề nhỏ trong chính xã hội chúng ta.
Họ là ai? Họ là những kẻ sinh ra ở nước Việt, mang hình hài người Việt, nhai cơm gạo mồ hôi nước mắt của người Việt, thở thứ không khí được đánh đổi bằng máu của hàng triệu cha ông, nhưng... cái dạ dày thì cắm rễ ở quê hương, còn tư duy và tâm hồn thì đã sớm tị nạn ở một phương trời xa lắc.
Họ giống hệt lũ tu hú non: Hưởng thụ mọi đặc quyền, mọi nguồn lực của đất nước, nhưng lại luôn mang trong mình mưu đồ "hất văng" những giá trị văn hóa, lịch sử và lợi ích cốt lõi của dân tộc ra khỏi cái tổ chung. Mở miệng ra là chê bai xỉa xói quê hương, nhắm mắt lại là quỳ lạy ngoại bang, coi những giá trị lai căng là chân lý.
Họ, bằng vỏ bọc trí thức hay những danh xưng mỹ miều, đang bòn rút "những con sâu, ngụm nước" của đồng bào, nhưng sẵn sàng quay mũi giáo phản bội lại chính quê hương bất cứ lúc nào, hễ thấy có lợi ích cá nhân mồi chài vẫy gọi.
Chim tu hú hành động theo bản năng sinh tồn vô tri của loài vật, dẫu tàn ác cũng là lẽ tự nhiên. Nhưng con người – những kẻ có ăn có học, tự xưng là văn minh – mà lại sống bằng cái thói vong bản, cắn răng xé nát cái nôi đã nuôi mình khôn lớn, thì e rằng thứ bản chất ấy còn mạt hạng và rẻ rúng hơn cả một loài chim ký sinh !
Tác giả: Chu Đức Thuận